Monthly Archives:

januari 2021

eerste duizend dage
Gezondheid en kinderen

Voeding en de eerste 1000 dagen

Onze baby Philippa is ruim 6 maanden oud en we zijn goed op weg met de eerste hapjes! Een mooie moment om even stil te staan bij ‘de eerste duizend dagen’. Wist je dat voor het aanleren van gezond eetgedrag de eerste 1000 dagen een belangrijke periode zijn? Gewoontes die in deze periode worden aangeleerd, hebben een sterkte impact op de gezondheid van je kindje tijdens zijn latere leven. Na de leeftijd van 3-4 jaar blijven voedingskeuzes en gewoonten stabiel met de aangeleerde gewoontes tijdens de eerste jaren. Gezond eetgedrag begint dus al bij de allereerste hap!

Het belang van voeding tijdens deze eerste 1000 dagen

Heb jij weleens van de eerste 1000 dagen gehoord? Dit is de periode vanaf de bevruchting tot en met de de tweede verjaardag van je kindje. Onderzoeken wijzen uit dat deze periode cruciaal is voor een goede gezondheid gedurende je hele leven. Omgevingsfactoren bepalen voor zo’n tachtig procent je gezondheid. Voeding is hier een belangrijke externe factor in. De overige twintig procent is erfelijkheid. De voeding die het kindje de eerste 1000 dagen meekrijgt, voorspelt wat en hoe gevarieerd hij later eet. Deze periode noemen we de ‘sensitieve periode’ en start dus al met voeding in de buik! Ook borstvoeding speelt een belangrijke rol. Moedermelk draagt namelijk de smaken van het voedsel dat je eet. Als je gevarieerd eet en borstvoeding geeft stel je je baby aan verschillende smaken bloot en kan hij dit zelf later ook lekker vinden.

Wat betekenen de eerste 1000 dagen van je leven?

De eerste 1000 dagen van een kinderleven vormt de basis van het leven. Het zit vol met van die sensitieve periodes. Wordt het kindje goed ‘geprogrammeerd’ dan heeft hij daar de rest van zijn leven profijt van. Denk maar eens na wat er allemaal gebeurt in de periode. Alle organen worden aangelegd, de afweer wordt opgebouwd en kinderen leren kruipen, staan, lopen, eten en drinken en praten. De lengte van je kindje verdubbelt en hij wordt vier tot vijf keer zwaarder. Ook zijn de eerste duizend dagen een belangrijke fase voor de hechting. Dat is toch ontzettend bijzonder?

Deze voedingsstoffen dragen bij aan een goede gezondheid

Voor die groei en ontwikkeling is gezonde voeding én de leefomgeving waarin het kindje opgroeit ontzettend belangrijk. Groeit je kindje bijvoorbeeld op zonder stress? En in een rookvrije omgeving? Krijgt hij voldoende stimulatie? Dit bepaalt mede of hij een goede start krijgt. Voor dit artikel richt ik me alleen op het aspect van voeding. Want wat is gezonde voeding eigenlijk? Er zijn een aantal voedingsstoffen waarvan we zeker weten dat ze bijdragen aan de gezonde ontwikkeling van kinderen. Dit zijn eiwitten, essentiële vetzuren (denk aan omega 3), ijzer en jodium.

Hoe gevarieerd eet jij?

Hmm.. Maar hoe ziet dat op je bordje eruit? Denk aan voeding uit de zee waaronder vette vis, (biologische) eieren, (gras) roomboter, heel veel groene groenten, noten en zaden, (biologische) kip etc. Als je ervoor zorgt dat je kindje de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt dan kan dat bijdragen aan een hoger IQ, minder gedragsproblemen, een betere weerstand, een snellere taalontwikkeling, en betere fijne motoriek, en nog veel meer. Misschien denk je: “maar ik eet toch gezond?” Helaas is ons voedingspatroon minder gevarieerd dan je misschien denkt en bestaat het vooral uit heel veel granen. Een bordje pap in de ochtend, een boterham als lunch en een wrap als avondeten klinkt misschien gevarieerd, maar is het niet. Crackers, brood, pasta, couscous, wraps: het zijn allemaal granen in een andere vorm. Ook in Nederland komen tekorten aan ijzer en de juiste vetten juist veel voor. Zo heeft maar liefst 1 op de 10 peuters een tekort aan ijzer, blijkt uit recent onderzoek.

Voeding tijdens de zwangerschap

Tijdens je zwangerschap hoef je geen speciaal dieet te volgen. Eet gezond en gevarieerd. Hierdoor leert je kindje ook smaken waarderen. Eet voldoende (vette) en zorg ervoor dat je genoeg calcium en ijzer binnenkrijgt en niet te veel vitamine A. Dit zit in o.a. leverproducten. En natuurlijk moet je sommige producten even mijden, zoals rood vlees en alcohol.

De belangrijkste voedingsstoffen voor een zwangere vrouw op een rij:

  • foliumzuur (supplement)
  • vitamine D (supplement)
  • gezonde vetzuren (omega 3)
  • calcium
  • ijzer

De groei van het kinderbrein

Een van de belangrijkste aspecten tijdens die eerste 1000 dagen is de groei van het brein. Tijdens de eerste twee levensjaren van een kind wordt de totale volume (de inhoud) van je hersenen maar liefst vier keer zo groot. De hersenen en het hoofd groeien veel harder dan de rest van het lichaam. Wist je dat ze maar liefst één gram per dag groeien de eerste 1000 dagen? Er zijn verschillende voedingsstoffen die bijdragen aan een goede ontwikkeling van de hersenen. Vooral ijzer speelt een belangrijke rol gedurende de eerste 1000 dagen. IJzergebrek bij baby’s en peuters kan hun leerproces en sociaal en emotioneel gedrag beïnvloeden. Tijdens je zwangerschap wordt je ijzergehalte door de verloskundige ook altijd goed in de gaten gehouden.

Denk je na het lezen “help, dit wist ik helemaal niet?”. Wees gerust. Je bent zeker niet de enige. Ikzelf was bij mijn eerste kindje er ook niet bewust van het belang van die eerste 1000 dagen. Het is ook pas sinds een paar jaar dat hier zoveel aandacht voor is. Ik wil je een kleine kanttekening geven. De onderzoeken richten zich op op de periode vanaf conceptie tot en met het 2e levensjaar. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat wat je daarna doet geen effect meer heeft. Ook betekent het niet dat goede voeding en leefstijl ervoor zorgt dat je gegarandeerd gezond blijft. Een goede gezondheid blijft een combinatie van verschillende factoren, waarvan voeding er een is. Maar hoe fijn is het om in elk geval de tools te hebben om deze factor op z’n minst gunstig te beïnvloeden?

Mocht je nog vragen hebben of wil je advies over je voedingspatroon, mail me gerust: info@kidsvoeding.nl

Het belang van de eerste 1000 dagen in een korte video

Bronnen: UMCG, thousanddays.org, Nutritional and metabolic programming during the first thousand days of life, The Lancet, Nutrition and brain development in early life